در دنیای امروز که تراکنش های الکترونیکی نبض تپنده هر کسب وکاری محسوب می شوند، پایداری ارتباط دستگاه پوز با شبکه بانکی اهمیتی حیاتی دارد. اگرچه مدل های بی سیم و تحت شبکه محبوبیت زیادی پیدا کرده اند، اما استفاده از خطوط تلفن ثابت به دلیل هزینه ی پایین و در دسترس بودن در تمامی نقاط تجاری، همچنان یکی از مطمئن ترین روش ها برای اتصال پایانه های فروشگاهی است.

یادگیری نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت به شما این امکان را می دهد که بدون نیاز به هزینه های اضافی برای بسته های اینترنتی موبایل، از یک درگاه امن و پایدار برای دریافت وجوه مشتریان خود بهره مند شوید. این فرآیند که ترکیبی از اتصالات فیزیکی دقیق و تنظیمات نرم افزاری ساده است، در صورت رعایت اصول گام به گام، تنها چند دقیقه از وقت شما را خواهد گرفت.

در این راهنمای جامع، قصد داریم تمامی جزئیات فنی از لحظه باز کردن جعبه تا انجام اولین تراکنش موفق را برای شما تشریح کنیم تا هیچ ابهامی در مسیر راه اندازی دستگاه پوز خود نداشته باشید.

آنچه قبل از نصب نیاز دارید (لوازم و پیش نیازها)

آماده سازی پیش نیازها اولین قدم برای یک نصب موفق و بدون دردسر است. پیش از آنکه به سراغ اتصال کابل ها بروید، باید اطمینان حاصل کنید که تمامی زیرساخت های لازم فراهم شده است. در بحث نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، نقص در هر یک از لوازم جانبی یا ناسازگاری خط تلفن می تواند منجر به بروز خطاهای ارتباطی آزاردهنده شود.

بررسی دقیق قطعات موجود در جعبه و ارزیابی کیفیت سیگنال خط تلفن، مانع از وقفه در فرآیند نصب می شود. این مرحله به شما کمک می کند تا با دیدی باز و اطمینان از سلامت تجهیزات، وارد مراحل اجرایی شوید.

بررسی لوازم همراه دستگاه کارت خوان

هنگامی که جعبه دستگاه کارت خوان خود را باز می کنید، باید مجموعه ای از اقلام استاندارد را مشاهده نمایید. علاوه بر خودِ بدنه اصلی دستگاه، وجود یک آداپتور برق سالم با ولتاژ متناسب، کابل برق، و کابل تلفن (RJ-11) ضروری است. کابل تلفن ارائه شده معمولاً دارای دو سوکت کوچک در دو سر خود است که یکی به دستگاه و دیگری به پریز متصل می شود.

همچنین، وجود رول کاغذ حرارتی مخصوص نیز برای انجام تراکنش های تستی الزامی است. در فرآیند نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، استفاده از کابل های فرسوده یا آداپتورهای غیربانکی می تواند باعث نویز در خط و یا حتی آسیب به بردهای حساس دستگاه شود، لذا همواره توصیه می شود از لوازم اورجینال داخل جعبه استفاده کنید.

مشخصات خط تلفن ثابت مناسب (آنالوگ/دیجیتال)

یکی از نکات فنی که اغلب نادیده گرفته می شود، نوع سیگنال خط تلفن شماست. دستگاه های کارت خوان سنتی برای کار با خطوط آنالوگ طراحی شده اند. اگر خط تلفن شما بر بستر فیبر نوری یا سیستم های سانترال دیجیتال است، ممکن است برای برقراری ارتباط با مشکل مواجه شوید. در این شرایط، استفاده از مبدل های مخصوص ضروری خواهد بود. همچنین، خط تلفنی که برای کارت خوان در نظر می گیرید نباید دارای نویز شدید باشد.

وجود نویز معمولاً به دلیل خرابی سیم کشی داخلی ساختمان یا تداخل با دستگاه های دیگر رخ می دهد. در راهنمای نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، همواره تاکید می شود که خط تلفن فاقد سرویس “انتظار مکالمه” (Call Waiting) باشد، زیرا بوق هشدار تماس پشت خطی می تواند باعث قطع ناگهانی تراکنش شود.

مرحله اول: اتصال سخت افزاری (اتصال سیم ها)

پس از اطمینان از پیش نیازها، نوبت به برقراری اتصالات فیزیکی می رسد. این بخش در واقع زیربنای اصلی نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت است. در پشت یا زیر دستگاه های کارت خوان، پورت های متعددی تعبیه شده است که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند.

اشتباه در جا زدن سوکت ها نه تنها ارتباط را برقرار نمی کند، بلکه ممکن است به پورت های دستگاه آسیب فیزیکی برساند. ظرافت در اتصال کابل ها و اطمینان از محکم بودن سوکت ها در جای خود، تضمین کننده این است که در هنگام جابه جایی های جزئی دستگاه روی میز فروشگاه، ارتباط تلفنی قطع نشود.

روش اتصال دستگاه به پریز تلفن (پورت LINE)

در اکثر پایانه های فروشگاهی، پورتی با برچسب LINE یا آیکون کوچکی به شکل پریز تلفن وجود دارد. این ورودی اصلی سیگنال به دستگاه شماست. یک سر کابل تلفن (RJ-11) را به پریز تلفن روی دیوار متصل کرده و سر دیگر آن را به پورت LINE دستگاه کارت خوان متصل نمایید. صدای کلیک سوکت هنگام جا افتادن، نشانه اتصال صحیح است.

در آموزش نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، اگر قصد دارید به طور همزمان از تلفن و کارت خوان استفاده کنید، حتماً از یک “اسپلیتر” (Splitter) استفاده نمایید. اسپلیتر به شما اجازه می دهد سیگنال را بین دو دستگاه تقسیم کنید بدون آنکه کیفیت ارتباط کارت خوان تحت تأثیر نویز مکالمات صوتی قرار گیرد.

روش اتصال دستگاه به خود تلفن ثابت (پورت TEL/PHONE)

بسیاری از مدل های دستگاه پوز دارای پورت دومی به نام TEL یا PHONE هستند. این پورت برای زمانی طراحی شده است که شما تنها یک پریز تلفن در محل دارید و می خواهید گوشی تلفن رومیزی خود را نیز فعال نگه دارید. در این حالت، کابلِ گوشی تلفن را به جای پریز دیوار، مستقیماً به پورت TEL دستگاه کارت خوان متصل می کنید. با این روش، سیگنال تلفن از طریق دستگاه کارت خوان عبور کرده و به گوشی می رسد.

نکته حائز اهمیت در نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت این است که وقتی دستگاه پوز در حال ارسال اطلاعات به بانک است، خط تلفن اشغال شده و گوشی تلفن به طور موقت از دسترس خارج می گردد؛ لذا در زمان تراکنش نباید از گوشی تلفن استفاده کرد.

نکته مهم: ترتیب اتصال صحیح برای جلوگیری از خطا

رعایت ترتیب در اتصال کابل ها می تواند از بسیاری از شوک های الکتریکی و خطاهای نرم افزاری اولیه جلوگیری کند. توصیه حرفه ای در نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت این است که ابتدا کابل های ارتباطی (خط تلفن) را متصل کرده و سپس آداپتور برق را به پریز بزنید. پس از روشن شدن دستگاه، کابل ها را به هیچ وجه به صورت ناگهانی خارج نکنید.

همچنین، مسیر عبور کابل تلفن نباید از کنار کابل های برق فشار قوی یا دستگاه هایی مانند مایکروویو باشد، زیرا امواج الکترومغناطیسی این تجهیزات می تواند باعث ایجاد اختلال در ارسال کدهای بانکی شده و منجر به خطای “عدم پاسخ مرکز” گردد.

مرحله دوم: پیکربندی نرم افزاری (تنظیمات دستگاه)

اتصال کابل ها تنها نیمی از مسیر است؛ برای اینکه دستگاه بداند چگونه از خط تلفن استفاده کند، باید وارد دنیای تنظیمات داخلی آن شوید. بخش پیکربندی نرم افزاری در نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، جایی است که شما نوع بستر ارتباطی را برای دستگاه تعریف می کنید.

دستگاه های کارت خوان مدرن اغلب چندمنظوره هستند و می توانند از طریق اینترنت یا تلفن کار کنند؛ لذا تنظیم دستی روی حالت دیال آپ (Dial-up) برای عملکرد صحیح دستگاه روی خطوط ثابت الزامی است. این بخش نیاز به دقت در پیمایش منوها دارد تا تغییری در سایر پارامترهای حساس بانکی ایجاد نشود.

چگونه وارد منوی تنظیمات دستگاه شویم؟

دسترسی به منوی تنظیمات در مدل های مختلف (مانند پکس، وریفون یا کستل) متفاوت است اما معمولاً با فشردن دکمه Menu  یا دکمه های ترکیبی مانند F2 یا کلیدهای جهت نما انجام می شود. در بسیاری از موارد، برای ورود به بخش تنظیمات فنی، دستگاه از شما رمز عبور می خواهد. این رمز معمولاً توسط شرکت پشتیبان (PSP) در اختیار پذیرنده قرار می گیرد یا به صورت پیش فرض کدهایی مانند ۱۱۱۱ یا ۱۲۳۴ است.

در مبحث نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، دانستن راه دسترسی به بخش “تنظیمات ارتباطی” (Communication Settings) کلیدی ترین بخش برای هماهنگ سازی سخت افزار با خط تلفن شماست.

تنظیم نوع خط (Line Type) روی حالت “آنالوگ” یا “ثابت”

پس از ورود به منوی تنظیمات ارتباطی، باید به دنبال گزینه ای به نام Line Type یا Connection Mode بگردید. در اینجا لیست گزینه هایی مانند LAN، GPRS و Dial-up را مشاهده خواهید کرد. برای استفاده از تلفن ثابت، باید حتماً گزینه Dial-up یا PSTN را انتخاب و تایید کنید. این انتخاب به دستگاه می فهماند که برای ارسال اطلاعات باید از مودم داخلی خود و بوق آزاد خط تلفن استفاده کند.

در آموزش تخصصی نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، برخی دستگاه ها گزینه ای برای تنظیم سرعت مودم (Baud Rate) نیز دارند که بهتر است روی حالت خودکار یا مقادیر استاندارد (مانند ۹۶۰۰ یا ۱۴۴۰۰) باقی بماند تا با کیفیت خطوط مخابراتی ایران سازگار باشد.

شماره گیری برای تست ارتباط با مرکز (خودکار یا دستی)

در آخرین مرحله تنظیمات، دستگاه باید شماره تلفن سرور بانک را برای تماس در حافظه خود داشته باشد. معمولاً این شماره ها توسط شرکت پشتیبان به صورت خودکار پیکربندی شده اند، اما اگر نیاز به تنظیم دستی باشد، باید شماره های مربوطه را در بخش Dial Number وارد کنید.

یکی از ترفندهای مهم در نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت این است که اگر خط تلفن شما برای تماس با خارج از مجموعه نیاز به عدد واسطه (مثل گرفتن عدد ۹ در ادارات) دارد، حتماً آن عدد را قبل از شماره اصلی مرکز در تنظیمات دستگاه درج کنید و یک ویرگول (که نشانه مکث است) بعد از آن قرار دهید تا دستگاه فرصت دریافت بوق آزاد دوم را داشته باشد.

مرحله سوم: آزمایش و عیب یابی اولیه

نصب بدون آزمایش نهایی ناقص است. پس از اتمام مراحل سخت افزاری و نرم افزاری، باید از صحت عملکرد کل سیستم اطمینان حاصل کنید. مرحله آزمایش در نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت به شما اجازه می دهد تا قبل از اینکه مشتری مقابل پیشخوان قرار بگیرد، از پایداری خط مطمئن شوید.

عیب یابی اولیه نیز مهارتی است که شما را از تماس های مکرر با پشتیبانی فنی بی نیاز می کند. در این بخش، شما یاد می گیرید که چگونه پیام های خطای دستگاه را تفسیر کرده و در کمترین زمان ممکن، اختلالات احتمالی را برطرف نمایید.

در ادامه روش های عیب یابی سریع خطاهای رایج در نصب کارت خوان را به صورت جدولی فراهم نموده ایم:

عنوان خطا روی نمایشگر	علت احتمالی	راهکار پیشنهادی
No Dial Tone (عدم بوق آزاد)	کابل تلفن قطع است یا سوکت شل شده	بررسی اتصال کابل به پورت LINE و پریز دیوار
Line Occupied (خط مشغول است)	گوشی تلفن دیگری روی همان خط برداشته شده	قطع تماس های صوتی همزمان یا بررسی سلامت اسپلیتر
Connection Timeout (قطع ارتباط)	نویز شدید روی خط یا اشتباه در شماره مرکز	استفاده از کابل شیلددار یا بررسی مجدد تنظیمات Dial Number

چگونه یک تراکنش تستی کوچک انجام دهیم؟

بهترین راه برای اطمینان از نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، انجام یک تراکنش نمایشی است. برای این کار، کارت بانکی خود را بکشید و مبلغ کمی (مثلاً ۲,۰۰۰ ریال) وارد کنید. پس از وارد کردن رمز، به صدای دستگاه گوش دهید؛ شما باید صدای تیک تیکِ شماره گیری مودم داخلی را بشنوید.

اگر دستگاه پس از چند ثانیه پیام “در حال ارتباط” و سپس “تراکنش موفق” را نمایش داد و رسید چاپ کرد، یعنی تمامی مراحل نصب به درستی انجام شده است. حتماً پس از تراکنش، رسید مشتری و فروشنده را بررسی کنید تا اطلاعات فروشگاه و نام صاحب حساب به درستی درج شده باشد.

رفع رایج ترین خطاها (خطای شماره گیری، خطای ارتباط)

اگر در حین تراکنش با خطای “خط قطع است” یا “خطا در شماره گیری” مواجه شدید، ابتدا با یک گوشی تلفن معمولی از همان پریز امتحان کنید تا مطمئن شوید خط بوق آزاد دارد. اگر بوق وجود دارد اما دستگاه همچنان خطا می دهد، احتمالاً تنظیمات شماره گیری (Pulse/Tone) با سیستم مخابراتی شما همخوانی ندارد؛ در اکثر شبکه های امروزی باید روی حالت Tone باشد.

در مبحث نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، خطای “ارتباط برقرار نشد” گاهی ناشی از ترافیک بالای سرورهای بانکی است، لذا توصیه می شود تست را یک بار دیگر تکرار کنید. پاک کردن سوکت های تلفن با یک دستمال خشک برای حذف اکسیداسیون احتمالی نیز می تواند بسیاری از قطعی های ناگهانی را برطرف نماید.

سخن پایانی

تسلط بر نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، استقلال فنی شما را در مدیریت کسب وکارتان افزایش می دهد. با رعایت دقیق اتصالات سخت افزاری، پیکربندی صحیح منوها و انجام تست های عیب یابی، شما یک درگاه پرداخت امن و همیشه در دسترس خواهید داشت. به یاد داشته باشید که نگهداری از کابل ها و جلوگیری از گره خوردن سیم ها در پشت میز، طول عمر پورت های دستگاه شما را تضمین می کند.

خط تلفن ثابت شاید قدیمی ترین روش اتصال باشد، اما هنوز هم در میان مهندسان بانکی به عنوان یکی از پایدارترین بسترها برای تراکنش های مالی شناخته می شود. امیدواریم این راهنما به شما کمک کرده باشد تا به راحتی و بدون نیاز به تکنسین، دستگاه پوز خود را راه اندازی کرده و چرخه اقتصادی فروشگاهتان را با اطمینان کامل به گردش درآورید.

سوالات متداول نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت

۱. آیا می توان دستگاه کارت خوان را به خط تلفنی که اینترنت ADSL دارد وصل کرد؟

بله، این کار کاملاً امکان پذیر است؛ اما حتماً باید از یک “اسپلیتر” (نویزگیر) باکیفیت استفاده کنید. در فرآیند نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، اگر اسپلیتر وجود نداشته باشد، امواج اینترنت روی سیگنال کارت خوان نویز انداخته و باعث قطع مکرر تراکنش ها می شود. پورتِ PHONE اسپلیتر را به کارت خوان و پورت MODEM آن را به مودم اینترنت متصل کنید.

۲. چرا دستگاه کارت خوان من بوق آزاد دارد اما شماره گیری نمی کند؟

این مشکل معمولاً به دو دلیل رخ می دهد: یا در تنظیمات دستگاه، عدد پیش نیاز برای آزاد کردن خط (مثل عدد ۹) وارد نشده است، و یا سیستم شماره گیری روی حالت قدیمی Pulse قرار دارد. با مراجعه به بخش تنظیمات ارتباطی و تغییر حالت به Tone، این مشکل معمولاً برطرف می شود. همچنین اطمینان حاصل کنید که خط تلفن شما قابلیت تماس با شماره های خدماتی و هوشمند را نداشته باشد (بسته نباشد).

۳. آیا امکان استفاده همزمان از گوشی تلفن و کارت خوان روی یک خط وجود دارد؟

از نظر فیزیکی بله، اما از نظر عملکردی خیر. در لحظه ای که دستگاه کارت خوان در حال ارسال اطلاعات تراکنش به بانک است، خط تلفن را کاملاً اشغال می کند. اگر در آن لحظه کسی گوشی تلفن را بردارد، تراکنش با خطا مواجه می شود. در نحوه نصب دستگاه کارت خوان به تلفن ثابت، پیشنهاد می شود در زمان های شلوغی فروشگاه، مکالمات تلفنی را کوتاه کنید تا اختلالی در پرداخت مشتریان ایجاد نگردد.